Congres Casemanagement Dementie 2026

Hans Alderliesten

Dagvoorzitter

Sander de Hosson
longarts

Eline de Kok
Keynote spreker

Oh nee! Een rebel in de zorg

Wat maakt dat sommige zorgprofessionals hun stem laten horen — ook als dat spannend is? En waarom worden zij soms ‘lastig’ genoemd? In deze sessie neemt Eline de Kok je mee in de wereld van de zorgrebel: professionals die vanuit waarden en betrokkenheid afwijken om betere zorg mogelijk te maken. Met inzichten uit haar onderzoek en met voorbeelden uit de praktijk laat zij zien hoe positief afwijken samenhangt met identiteit, professionele ruimte en morele moed.

Eline de Kok, PhD, is verpleegkundige en verplegingswetenschapper. Ze combineert praktijk, beleid, onderzoek en onderwijs. In haar proefschrift ‘Deviating in White’ en haar boekjes ‘Oh nee! Een rebel in de zorg!’ en ‘Oh nee! Een zorgrebel in ons team!’, versterkt zij zeggenschap en leiderschap in de zorg, met oog voor betere zorg, werkplezier en toekomstbestendige teams.

Andrew Greenwood
Switch 2 Move

Expertiseprofiel Casemanager

Bas van Poppel, Dementie Netwerk Nederland

In deze workshop leer je op een leuke manier wat de highlights zijn van het geactualiseerde expertiseprofiel casemanager dementie en wat de verschillen zijn ten opzichte van de ‘oude’ V&VN en BPSW profielen. We gaan interactief aan de slag met enkele werkvormen en casuïstiek, waarmee inzichtelijk wordt wat het nieuwe profiel betekent voor (gedrag in) de praktijk a.d.h.v. de “nieuwe” CanMEDSrollen en fasen van de cliëntreis.

Wat is ervoor nodig om het casemanagement toekomstbestendig in te richten? In deze workshop zoomen we in op een aantal succesfactoren: waarborgen van de onafhankelijkheid van de casemanager, een regisserende en coördinerende rol en vroegtijdige inzet. Hoe ziet dat er in de praktijk uit? In deze workshop komt een goed voorbeeld aan de orde en gaan we interactief met de succesfactoren aan de slag.

Doe en praat mee!

NNB

Ilse Kern, Kwaliteitsadviseur Vierstroom

Hoe werk je als CMD met de sociale benadering

Gerben Jansen, V&VN &

Mark Smits, Tao of Care

Familiebenadering

Sisu van den Berg, casemanager Kwadrant

Stijntje van der Tol, casemanager Kwadrant

Marije Effing, Ketenregisseur Netwerk Dementie Fryslân

Dementie raakt het gehele familiesysteem. Als casemanager dementie krijg je te maken met (complexe) dynamiek binnen families. In deze workshop nemen casemanagers dementie Sisu van den Berg en Stijntje van der Tol en ketenregisseur Marije Effing je mee in de principes van Familiezorg. Ze vertellen over de meerwaarde van het voeren van familiegesprekken en zoomen in op jouw rol als casemanager dementie. Je oefent in het maken van een ecogram. Je krijgt praktische handvatten om direct toe te kunnen passen in de praktijk. Ook vertellen ze over de resultaten van de 3-daagse scholing die in Friesland aan alle casemanagers dementie aangeboden wordt.

Present zijn, Niet oplossen, maar ontmoeten

Lisette Dickhoff

In de ondersteuning van mensen met dementie en diens naasten is de druk om te regelen en op te lossen groot, maar wat gebeurd er als we beginnen bij de ontmoeting. Als we open en onbevooroordeeld aansluiten bij wat er echt op het spel staat. We staan stil bij trouw en nabijheid wanneer situaties schuren en bij de ‘latende’ houding – uitverkozen aan dat wat niet maakbaar is.

Persoonsgerichte benadering

Jeannette Telder, Netwerk Dementie Eindhoven e.o.

Ellen Dekkers, Netwerk Dementie Eindhoven e.o.

Mantelzorgers meer grip op hun leven bieden — en hun rol in het netwerk rond mensen met dementie versterken

Richard Koekoek, Coachfriend

Mantelzorgers in jouw caseload dragen vaak een grote en langdurige verantwoordelijkheid. Door vergrijzing, complexere zorgvragen en druk op het zorgstelsel raken hun psychologische basisbehoeften sneller gefrustreerd — met stress, overbelasting en verlies van regie als gevolg. Deze workshop helpt jou om mantelzorgers juist in díe momenten te versterken.

Wat levert deze workshop jou op?

1. Je leert herkennen wat er onder de oppervlakte speelt: verlies van autonomie, frustratie van psychologische basisbehoeften, en hoe deze factoren het welzijn én de samenwerking beïnvloeden.
2. Je ontdekt hoe je met een wetenschappelijk onderbouwde aanpak mantelzorgers weer ruimte, regie en veerkracht geeft — zonder dat dit extra tijdsdruk oplevert in jouw werk.
3. Je leert hoe je uit de ‘zorgmodus’ blijft en juist dít stimuleert:

• intrinsieke motivatie
• realistische grenzen
• verbinding maken met het sociale netwerk

Je gaat naar huis met concrete, direct toepasbare handvatten die je de volgende dag al kunt inzetten.

Resultaat:
mantelzorgers die zich gezien, ondersteund en bekrachtigd voelen — en minder afhankelijk worden van jou.

Dementalent

Jorien Kuijswijk Jansen en Nancy Krauss, Dementalent

Hoe verrijk je je werk als casemanager?

In deze workshop gaan we met casemanagers dementie in gesprek hoe zij hun werk kunnen verrijken door mensen met dementie te begeleiden naar vrijwilligerswerk en hoe zij daarnaast hun werkdruk kunnen verlagen! Want: wat kan er nog wél als je de diagnose dementie hebt gekregen en op welke manier kun jij een bijdrage leveren aan dat vrijwilligerswerk. We gaan in gesprek met een casemanager die al meerdere mensen met dementie heeft aangemeld voor een vrijwilligersplek: wat maakte dat zij deze persoon daar geschikt voor vond en wat was en is jouw rol?
Ook gaan we in een gesprek met een vrijwilliger die al vrijwilligerswerk doet via DemenTalent: wat maakt dat dit zo passend is? En hoe werkt het in de praktijk?

We maken er een interactieve workshop van waarin ook de deelnemers hun vragen kunnen stellen!

Eén mantelzorger is géén plan: Voorkom de zorgcrisis met de SocialScan.

Pieter Hasenaar, de SocialScan

Albert Schuurmans, casemanager Careyn

Joost Cornelis, KBO Noord

Ontdek hoe u met de SocialScan het onzichtbare netwerk rondom uw cliënt activeert en versterkt. Leer hoe u voorkomt dat de zorg op één paar schouders rust, zodat ‘vandaag regelen’ de crisis van morgen voorkomt.

Domein overstijgend impact maken

Debbie van de Vosse, Simone van der Klift, Ellen Hulsbos-van Noort, Monique Dekker-Langbroek, Ambassadeurs CMD

Als casemanager dementie werken we allemaal domeinoverstijgend, maar hoe trek je dit naar een hoger niveau?
Als ambassadeurs in opleiding nemen we jullie graag op interactieve wijze in hoe je zelf impact kunt maken in jouw regio.

Warme Technologie in de praktijk: een andere kijk 

Rens Brankaert (co-director) en Sandra Suijkerbuijk (strategisch coordinator), ECDT – Expertise Centrum Dementie & Technologie (TU Eindhoven)

In deze workshop nemen Rens en Sandra je mee in de benadering van Warme Technologie – een perspectief dat technologie niet als oplossing ziet, maar als middel om samen beter te leven met dementie. Na een korte introductie gaan deelnemers in kleine groepen aan de slag: eerst met vragen en uitdagingen uit de eigen praktijk, daarna in een creatieve brainstorm over wat er beter kan en hoe technologie daar een rol in kan spelen. De workshop sluit af met concrete handreikingen waar je de volgende dag mee aan de slag kunt.

Virtual Reality en gesprekskaarten voor genuanceerde beeldvorming

• Franka Bakker, hogeschool Windesheim, lectoraat Goed Leven met Dementie
• Karin Duiven, Netwerk Dementie Drenthe
• Mariëlle de Jonge, Netwerk Dementie Drenthe
• Anjo Geluk, Denktank 60+ Noord
• Charles van der Spek, Stichting Pelita

Veel mensen weten niet goed wat dementie is, wat leven met dementie inhoudt en/of zijn bang om dementie te krijgen. Zij hebben met name negatieve associaties met dementie. Dit bepaalt hoe zij met iemand met dementie omgaan. Nemen zij bijvoorbeeld afstand of creëren zij juist mogelijkheden voor participatie? In het citizen science project VRbeelding zijn angstbeelden en positieve beelden over dementie onderzocht, en producten ontwikkeld om bij te dragen aan een meer genuanceerd beeld over leven met dementie. De producten zijn:

1. een Virtual Reality-training voor naasten, studenten en zorgverleners waarin zij ervaren waar mensen met beginnende dementie dagelijks tegenaan lopen en hoe de omgeving op ze reageert in situaties waar levensplezier en eigen regie in het gedrang komen; en
2. gesprekskaarten (met foto’s) om met elkaar van gedachten te wisselen over (beelden over) leven met dementie.

In deze werksessie ervaar je de waarde van de ontwikkelde VR en gesprekskaarten, en gaan we met elkaar in gesprek over hoe je dit in je eigen werk zou kunnen gebruiken.

Cursus Dementie Sterker Verder, De kracht van samen.

Willeke van Buren, CMD bij organisatie Tandem

Petra Vane, CMD bij organisatie Tandem

Wij nemen beide deel aan de stuurgroep ‘Cursus ‘Dementie, sterker verder’ via de organisatie Gedeelde Zorg.

Informatie voor professionals: Cursus ‘Dementie, sterker verder’

De cursus ‘Dementie, sterker verder’ is ontwikkeld voor mensen die leven met dementie en voor hun naasten. De diagnose dementie brengt vaak een periode van onzekerheid, vragen en emotionele belasting met zich mee. Deze cursus heeft als doel om deelnemers te ondersteunen bij het vinden van overzicht, veerkracht en passende manieren om met deze veranderingen om te gaan.

Doel van de cursus
De cursus biedt deelnemers kennis over dementie, praktische handvatten voor het dagelijks leven en inzicht in beschikbare ondersteuning binnen de eigen woonomgeving. Het programma is erop gericht dat mensen zich beter kunnen oriënteren in hun nieuwe situatie en zich gesteund weten door zowel professionals als hun omgeving.

Inhoud en aanpak
Tijdens de bijeenkomsten wordt gewerkt vanuit twee centrale uitgangspunten:

• De Sociale Benadering van Dementie*– waarbij naast de medische kant vooral wordt gekeken naar de impact op het dagelijks leven, relaties, gewoonten en identiteit.
• Positieve Gezondheid*– een brede benadering die focust op veerkracht, eigen regie en wat iemand nog wel kan bijdragen of ervaren.

Door deze invalshoeken te combineren ontstaat een geïntegreerde aanpak die aansluit bij de realiteit van de deelnemer en die ruimte biedt voor maatwerk en persoonlijke ervaringen.

Beoogde opbrengst voor deelnemers
De cursus helpt mensen om:

Beter te begrijpen wat dementie betekent in hun dagelijkse leven.

Vaardigheden te ontwikkelen om met de veranderingen om te gaan.

Zich gesteund te voelen en te ervaren dat zij er niet alleen voor staan.

De weg te vinden naar passende hulp en ondersteuning.

Professionals kunnen deze cursus inzetten als onderdeel van hun bredere ondersteuningstraject, als preventieve interventie of als middel om draagkracht bij mantelzorgers te versterken.

*Https://gedeeldezorg-middenholland.nl

*Https://socialebenadering.nl

*Https://mijnpositievegezondheid.nl

Muziek en Kunst

Andrew Greenwood, Switch 2 move

Mijn workshops zijn altijd participatief en geven de deelnemers een directe beleving van hoe beweging en muziek samen een krachtig middel kunnen zijn binnen het casemanagement en de dagelijkse praktijk.

Workshop OOG-methodiek. Over cultuursensitief omgaan met onbegrepen gedrag bij mensen met dementie thuis.

Geraldine Visser, Windesheim

Hasan Soylu, Casemanager

Workshop OOG-methodiek. Over cultuursensitief omgaan met onbegrepen gedrag bij mensen met dementie thuis.

Door Geraldine Visser, onderzoeker en docent Lectoraat Goed Leven met Dementie, hogeschool Windesheim, Zwolle

Onbegrepen gedrag bij ouderen met dementie en een migratieachtergrond leidt vaak tot niet passende zorg en ondersteuning. De erkende OOG-methodiek biedt professionals handvatten om cultuursensitief om te gaan met onbegrepen gedrag, zodat zij beter kunnen inspelen op de behoeften van deze kwetsbare groep.

Het aantal mensen met dementie en een migratieachtergrond neemt de komende tijd toe. Professionals ervaren meerdere drempels in het omgaan met onbegrepen gedrag bij mensen met dementie en een migratieachtergrond. Ze merken dat er bij de doelgroep zelf weinig kennis is over dementie en de ondersteuningsmogelijkheden. De diagnose wordt vaak laat gesteld. De communicatie kan complex zijn en professionals zijn soms handelingsverlegen.

Samen met mensen met dementie, mantelzorgers en professionals van zorgorganisaties Carintreggeland en Cordaan en de hogescholen Windesheim en InHolland de OOG-methodiek ontwikkeld. Deze methodiek ondersteunt professionals om cultuursensitief om te gaan met onbegrepen gedrag bij mensen met dementie thuis. De methodiek bestaat uit het methodisch toepassen van 5 aandachtspunten van cultuursensitief omgaan met onbegrepen gedrag:

Uit het onderzoek blijkt dat de OOG-methodiek professionals minder handelingsverlegen maakt in het contact met cliënten met een migratieachtergrond. Ook weten ze beter hoe en welke vragen ze kunnen stellen om het contact te verbeteren. De erkenningscommissie Ouderenzorg van Vilans is enthousiast over deze cultuursensitieve methodiek: “De OOG-methodiek is een praktische en levendige interventie die met beperkte middelen goed kan worden ingezet.”

In de workshop gaan we met elkaar oefenen met verschillende bouwstenen van de training van de OOG-methodiek, zodat je de OOG-methodiek met je eigen cliënten kunt inzetten. En tevens in je eigen organisatie om collega’s hierin mee te nemen of in je netwerk om cultuursensitief werken op de agenda te zetten.

Pro-actieve zorgplanning

Rika Roffelsen, Dementie Netwerk Drenthe

Harmine Gommans, Dementie Netwerk rika Drenthe

Wet zorg en dwang

Jeroen Schumacher, Vilans

Gedwongen opname – de rol van de CMD

Ouderenmishandeling / de Meldcode

Jette Frugte, Geriant

Thea Hol, LVAK

Probleemgedrag bij mensen met dementie: Samen het verhaal maken bij complexe zorgsituaties

Anita Dortmans & Birgit Voorn, CCE

In complexe zorgsituaties bij dementie is de praktijk vaak weerbarstig. De betrokkenheid van een breed netwerk, van naasten tot casemanager en van huisarts tot thuiszorg, maakt samenwerking niet vanzelfsprekend. Wanneer perspectieven uiteenlopen, kan er relationele druk ontstaan die de effectiviteit van de zorg in de weg staat.

Deze workshop richt zich op de noodzaak om al deze verschillende invalshoeken samen te brengen tot één gedeeld verhaal. Door breed, meervoudig en specifiek te kijken. Dat vraagt lef: durven vertragen wanneer dat nodig is en kunnen verdragen dat er niet meteen een pasklare oplossing is.

Gedurende de sessie gaan we praktisch aan de slag met de methodiek van de Beeldvormer. Door gezamenlijk een helder beeld te schetsen en de volledige context in kaart te brengen, ontstaat er een basis voor het zoeken naar passende interventies.

Euthanasie bij Dementie

AnneMarie Kuijs, Expertisecentrum Euthanasie

Tijdens deze workshop gaan we met elkaar in gesprek over euthanasie en dementie. Hoe ga je het gesprek aan met een patiënt met dementie en zijn naasten over euthanasie? Hoe begeleid ik patiënten met dementie in hun euthanasietraject? Wat zijn de valkuilen die je kunt tegenkomen bij euthanasie en dementie? Hoe schuiven de grenzen, het ziekteproces en de wilsbekwaamheid? Waar moet een schriftelijk euthanasieverzoek aan voldoen? Onder welke voorwaarden is euthanasie bij wilsonbekwaamheid mogelijk?

Er zal voldoende tijd zijn voor vragen en interactie.

De kunst van casemanagement Korsakov

Cynthia Vogeler, Korsakov Kenniscentrum
Iris Gijsberts, beleidsadviseur en promovendus/ onderzoeker bij Salios op het onderwerp ‘Casemanagement bij mensen met het syndroom van Korsakov’

Werken met mensen met het syndroom van Korsakov vraagt net even iets anders van jou als casemanager. Het is complex om passende zorg te realiseren voor deze doelgroep, die vaak tussen wal en schip valt en bij veel professionals onbekend is.

Factoren zoals het ontbreken van een diagnose, een actieve alcoholverslaving, een relatief jonge leeftijd en een afwezig sociaal netwerk maken het werk van een casemanager extra ingewikkeld. Om effectief te kunnen handelen is specifieke expertise van groot belang.

In deze workshop combineren we inzichten uit wetenschappelijk onderzoek met ervaringen uit de dagelijkse praktijk. Je krijgt de kans om nieuwe inzichten op te doen die je ondersteunen bij de uitdagingen van casemanagement bij mensen met Korsakov.